اجلاس سران دریای خزر و تداوم سیاست خارجی توسعه‌گرایانه دولت سیزدهم



اجلاس سران دریای خزر در حالی برگزار می شود که ایران در دولت سیزدهم توانسته گام های اساسی در تقویت همکاری های اقتصادی و سیاسی خود با کشورهای آسیای مرکزی و اوراسیا بردارد. در نشست با سران این کشورها، امکان مشارکت فعال و موثر کشورهای حاشیه دریای خزر و نیز شناسایی راهکارهایی برای تامین امنیت پایدار در این منطقه فراهم خواهد شد.

به گزارش ایسنا، ششمین اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر در حالی برگزار می شود که جمهوری اسلامی ایران برای تقویت سیاست همسایگی در سال گذشته تلاش می کند روابط خود را از لحاظ اقتصادی و سیاسی تقویت و بهبود بخشد.

اجلاس سران خزر یکی از چارچوب های مهم همکاری های منطقه ای است که نقشی اساسی در توسعه و تقویت تعاملات و روابط بین پنج کشور ساحلی خزر ایفا می کند.اجلاس سران خزر یکی از چارچوب های مهم همکاری های منطقه ای است که نقشی اساسی در توسعه و تقویت تعاملات و روابط بین پنج کشور ساحلی خزر ایفا می کند.

در تعدادی از اجلاس‌هایی که طی سال‌های گذشته به میزبانی هر یک از کشورهای حاشیه دریای خزر برگزار شد، موضوعات گسترده‌ای در زمینه‌های مختلف از جمله سیاسی، اقتصادی و امنیتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و توافق‌ها و تفاهم‌های کلی در زمینه‌های مختلف حاصل شد. هر یک از این کشورها دارای فرصت ها و امکاناتی در زمینه مسائل اقتصادی، حمل و نقل و ترانزیت به گردشگری هستند که همواره مورد بحث و تبادل نظر بوده است.

علاوه بر این، مسائل نفت و گاز دریای خزر که می تواند زمینه های توسعه را برای کشورها به ویژه ایران فراهم کند را نباید نادیده گرفت و در این راستا مسائل مربوط به بهره برداری از نفت و اجرای نفت و گاز را نیز نادیده گرفت. طرح مبادله در نظر گرفته شده است. توسط کشورها به آن اشاره شده بود و قطعاً در جلسه ششم این موضوع مطرح خواهد شد.

دولت سیزدهم از ابتدا با اولویت دادن به تقویت سیاست همسایگی و گسترش همکاری های اقتصادی به برنامه های راهبردی خود ادامه داد. از حضور رئیس جمهور در اجلاس شانگهای تا دیدار با رئیس جمهور ترکمنستان و امضای تفاهم نامه انتقال سوآپ گاز از ایران به آذربایجان، همه اینها در همین چارچوب صورت گرفت.

رئیس جمهور همچنین با حضور در پانزدهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) به میزبانی عشق آباد (ترکمنستان) تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران برای همکاری و مشارکت اقتصادی با کشورهای آسیایی به ویژه همسایگان خود در جنوب آسیا و آسیا اولویت ویژه ای دارد. . آسیای غربی، آسیای مرکزی و قفقاز. اجلاس مجمع جهانی اقتصاد یکی دیگر از نشست هایی است که ایران در آن حضور فعال داشته است.

در هفته های اخیر شاهد حضور مقامات کشورهایی مانند ترکمنستان، قزاقستان و تاجیکستان در سطح ریاست جمهوری در تهران بودیم و طی این دیدارها چندین قرارداد اقتصادی و سیاسی به امضا رسید و مشخص است که سیزدهمین همکاری اقتصادی است. دولت در زمان قدرت به عنوان یک سیاست استراتژیک به ویژه با همسایگان دنبال می شود.

سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در جریان سفرهای دیپلماتیک خود به تهران نیز سفر کرد و در آنجا در مورد مسائل دوجانبه و تسهیل حضور در منطقه اوراسیا گفتگو کرد.

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره کنونی موضوعاتی را با جهت گیری متوازن غرب و شرق و با رویکرد منطقه ای دنبال می کند.

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره کنونی موضوعاتی را با جهت گیری متوازن غرب و شرق و با رویکرد منطقه ای دنبال می کند، علاوه بر موضوعی که توسط دولت و وزارت امور خارجه دنبال می شود، مسائل منطقه ای نیز در حال پیگیری است. به همسایگان خود نیز توجه ویژه ای دارد و این حوزه نیز مورد غفلت قرار نگرفته است.

چشم انداز راهبردی که ایران از طریق شرکت در چنین نشست هایی دنبال می کند به نفع کشور است و با توجه به ظرفیت های موجود در منطقه آسیای مرکزی و اوراسیا می تواند زمینه های توسعه و گسترش روابط تجاری و اقتصادی را فراهم کند.

به نظر می رسد روابط تهران با کشورهای آسیای میانه که در سال های اخیر تیره شده بود، در دولت سیزدهم، در منطقه ای که تا حدودی تحت نفوذ روسیه بود، شروع به گرم شدن کرد. ایران باید از فرصت های موجود استفاده کند و با تحلیل و ارزیابی دقیق از وضعیت کنونی منطقه و بین المللی در راستای اهداف خود، روابط خود را بهبود و تقویت کند.

به عنوان مثال اخیراً شاهد سفر امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان پس از ۹ سال به تهران بودیم و حتی بالاترین مقام نظامی ما امسال به تاجیکستان سفر کرد. این گواه تقویت روابط ایران و تاجیکستان است که مورد توجه مقامات دو کشور است.

سیدعلی ساقیان، دیپلمات سابق کشورمان در این باره معتقد است; در دولت گذشته از آنجایی که موضوع برگام در حوزه سیاست خارجی در دستور کار قرار داشت، کمتر به کشورهای همسایه توجه می شد و متأسفانه همسایگان مورد غفلت قرار می گرفتند، اما دولت همواره تلاش می کرد روابط دوجانبه را با کشورهای همسایه حفظ کند. منطقه.

یکی دیگر از موضوعات مورد توجه کشورهای حاشیه دریای خزر، اهمیت کریدورهای حمل و نقل بین کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز است که دست کمی از سایر زمینه های همکاری این کشورها مانند شانگهای، سازمان همکاری اقتصادی و یا نشست سران دریای خزر سفر مقامات این کشورها به تهران نشان می دهد که دوران نادیده گرفتن فرصت ها و توانمندی های بی نظیر این منطقه به پایان رسیده است و رشد و توسعه مستلزم همکاری همه کشورها به ویژه تعامل با جمهوری اسلامی ایران و حضور ایران در آن است. اجلاس کشورهای ساحلی، دریای خزر را می توان در این زمینه توضیح داد.

احیای کریدورهای این منطقه را می توان امتیاز ویژه و بزرگی برای ایران دانست و راه ارتباطی شرق و غرب علاوه بر روسیه از ایران نیز می گذرد و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران از این نظر امتیازی استراتژیک برای آن محسوب می شود. . کشور ما.

احیای کریدورهای این منطقه را می توان امتیاز ویژه و بزرگ ایران دانست. علاوه بر روسیه، پیوند زمینی شرق به غرب نیز از ایران می گذرد و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در این زمینه یک مزیت استراتژیک برای کشورمان است. کریدور ریلی قزاقستان، ترکمنستان، ایران و ترکیه نیز همزمان با سفر رئیس جمهور قزاقستان به تهران راه اندازی شد.

بنابراین موضوع ترانزیت یکی از موضوعات مهم دریای خزر و کشورهای ساحلی آن است. همچنین اقدامات اولیه برای اتصال غرب دریای خزر انجام شده است، اما تکمیل پروژه های مشترک موجود در اسرع وقت برای پیشبرد بحث ترانزیتی حائز اهمیت است. از طریق این پروژه ها شرق دریای خزر یعنی ترکمنستان و قزاقستان به ایران و از طریق آن به آب های جنوبی خلیج فارس و دریای عمان متصل می شود. در واقع ایران و بسیاری از کشورهای آسیایی از طریق این دو گذرگاه اصلی در شرق و غرب دریای خزر و از طریق این مسیر مهم ترانزیتی به آسیای مرکزی، قفقاز، روسیه و اروپا متصل هستند.

سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با بیان اینکه مقامات منطقه در هفته های اخیر به ایران سفر کرده اند، گفت: جمهوری اسلامی ایران در حال بازیابی جایگاه خود به عنوان قطب ترانزیتی در منطقه است. اولین محموله از قزاقستان به صورت ریلی از طریق ایران انجام می شود که ترکمنستان و ترکیه در راه هستند و کانتینرهای کالا از قزاقستان از طریق ریل قابل حمل است. از سوی دیگر، در کریدور شمال به جنوب، اقداماتی انجام شد، اولین محموله ها از طریق دریا و به طور همزمان از طریق دریا انجام شد. مسیر شمال به جنوب، مسیر شرق به غرب و سایر مسیرهای زمینی در حال فعال یا فعال شدن است.

حفظ منافع ملی خط قرمز دولت در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر و هرگونه توافق احتمالی آینده است. ایران تحت هیچ شرایطی از منافع خود دست نخواهد کشید

لازم به ذکر است که علاوه بر مسائل اقتصادی، سیاسی، ترانزیت، حمل و نقل و انرژی، نظام حقوقی دریای خزر همواره مورد توجه کشورها بوده است. حفظ منافع ملی خط قرمز دولت در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر و هرگونه توافق احتمالی آینده است. ایران تحت هیچ شرایطی از منافع خود دست نخواهد کشید و تامین حقوق ایران در دریای خزر ربطی به سایر مسائل ایران و سایر کشورها در اجلاس سران از جمله روسیه ندارد.

دریای خزر دریاچه ای است که طبیعتاً نظام حقوقی خاص خود را دارد و با نظام حقوقی دریاهای آزاد مقرر در کنوانسیون حقوق دریاها در سال ۱۹۸۲ متفاوت است و ایران و کشورهای ساحلی برای دریای خزر نظام حقوقی ویژه و منحصر به فردی ایجاد کرده اند. ، مطابق با نظام حقوقی سایر دریاچه ها و با استفاده از مفاد کنوانسیون حقوق دریاها و تطبیق آن با وضعیت دریای خزر. در این توافقنامه آمده است که تمامی مسائل حقوقی دریای خزر تنها با اجماع پنج کشور عملی و عملیاتی است که این نکته بسیار مهم و اساسی است و نظام حقوقی دریای خزر را کاملا از کنوانسیون دریاها جدا می کند. این قرارداد همچنین تردد کشتی های نظامی خارجی در این دریا را به طور کامل ممنوع می کند و این موضوع برای امنیت ملی کشورهای حاشیه دریای خزر از اهمیت بالایی برخوردار است.

گفتنی است، در پنجمین اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر که در آکتائو قزاقستان برگزار شد، توافقنامه رژیم حقوقی دریای خزر به امضای سران ایران، روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان رسید.

با توجه به مواردی که در جریان تصویب کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در اجلاس پنجم مطرح شد، برخی کارشناسان معتقدند که در این زمینه زود وارد فرآیند مذاکره شدیم. به طور کلی، روند این توافق سریع بود و در نتیجه چالش‌های بالقوه و بالفعل را به همراه داشت. هر طرحی که منعکس کننده منافع ما باشد باید سنجیده شود.

در حال حاضر، با توجه به شکل خطوط ساحلی و موقعیت منابع نفت و گاز ما، هر چیزی کمتر از ۲۰ درصد واقعاً منافع ملی ما را زیر سؤال می برد. بنابراین تاکید و تکیه بر قواعد حقوق بین الملل که روند مذاکره و حتی تجارت با سایر کشورها را تسهیل می کند، حائز اهمیت است. مثل تاکید بر اصل انصاف، بحث در مورد وضعیت ایران، روشن کردن این موضوع که هیچ وقت بحث ۵۰ درصدی مطرح نشد و حتی شورای امنیت ملی ۲۰ درصد را تصویب کرد.

لازم به ذکر است که آسیای میانه بخشی از دایره تمدن ایران بوده و در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران جایگاه ویژه ای دارد. پتانسیل نفت و گاز، بازارهای مناسب برای تبادل کالا، حجم صادرات و واردات کشورها حکایت از تعامل و همکاری این کشورها دارد. در سفرها و دیدارهایی که بین مقامات کشورهای این منطقه و ایران صورت گرفت شاهد افزایش حجم مبادلات تجاری و اقتصادی بوده است تا جایی که گمرک ایران اخیرا از افزایش ۲۹ درصدی مبادلات تجاری ایران و قزاقستان خبر داده است. بر اساس گزارش گمرک، در سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۷۲۹ هزار تن کالا به ارزش ۲۶۵ میلیون و ۲۰۰ هزار دلار بین ایران و قزاقستان مبادله شد که این امر با افزایش وزنی ۷۱ درصدی و ارزشی ۲۹ درصدی نسبت به سال ۱۳۹۹ همراه بود. .

به گفته سخنگوی رسمی گمرک ایران، تجارت غیرنفتی کشورمان با قزاقستان به عنوان یکی از ۱۵ کشور همسایه جمهوری اسلامی ایران (یکی از کشورهای حاشیه دریای خزر) در دو دهه گذشته با نوساناتی همراه بوده است. دهه ۱۹۸۰ را می توان دهه واردات از قزاقستان و دهه ۹۰ را دهه صادرات به این کشور دانست.

اگرچه آمارها نشان می دهد که بخش بزرگی از تجارت مشترک ایران با اتحادیه توسط روسیه انجام می شود، اما این احتمال وجود دارد که سایر کشورهای عضو اتحادیه نقش بیشتری در تجارت ایران ایفا کنند.

در چارچوب همکاری های مذکور، رئیس جمهور کشورمان در ششمین اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر شرکت خواهد کرد و موضوعات مختلف دریای خزر با تاکید بر مشارکت فعال و موثر کشورهای ساحلی در حل و فصل همه مسائل مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. در دستور کار، جلوگیری از مداخله طرف های دیگر در امور دریای خزر و تقویت و توسعه بیشتر روابط سنتی و دوستانه بین تمامی کشورهای ساحلی در مورد مسائل منطقه ای و روابط دوجانبه خواهد بود.

انتهای پیام